مصاحبه با دکتر ثنائي(بخشي از نشريه موج مثبت –نشريه انجمن علمي دانشجويي مشاوره دانشگاه تهران)

    در مصاحبه ي اين شماره ، از مردي خواهيم نوشت كه نامي آشنا و رد پايي ژرف در پهنه ي علم روانشناسي و مشاوره دارد. كسي كه به گرمي پذيراي ذهن تشنه ي ما شد ومختصري از درياي تجربه ي خودرا در اختيار ما گذاشت.مطالبي که در زير مي آيد،ماحصل مصاحبه ي ما با دکتر باقر ثنائي است كه روز دوشنبه 9/2/1387 ساعت 6 بعد از ظهر انجام گرفت،در اين مصاحبه ي کوتاه سخناني زيبا و خواندني از ايشان شنيديم كه شما را هم به خواندن آنها دعوت مي كنيم.

سؤال اول : سؤال اولمون يه سؤال هميشگيه، يعني تا حدي تكراريه ولي خوب هميشه هم طرفداراي خودشو داره ؛ بنا براين ماهم اين سؤال رو مطرح مي كنيم،يه بيوگرافي مختصر از خودتون براي خوانندگانمون ارائه بديد.

       دكتر ثنايي : من متولد شهر مشهد هستم وديپلمم را در رشته ي رياضي گرفتم.در اولين سال تأسيس رشته ي مشاوره در ايران به دانش سراي عالي تهران(تربيت معلم كرج) راه يافتم. براي ادامه ي تحصيل در مقطع كارشناسي به دانشگاه تهران امدم، سپس از طريق دانشگاه تربيت معلم براي ادامه ي تحصيل در آمريكا بورسيه شدم.البته همسرم نيز مدرك كارشناسي ارشد را در رشته ي مشاوره گرفت ولي براي مقطع دكترا تغيير رشته داد. مشاوره را خيلي دوست دارم چون در اين رشته خيلي زحمت كشيدم. از زندگي ام هم راضي هستم.

سؤال دوم: چرا شما را در دانشگاه تهران نمي بينيم ؟ 

      دكتر ثنايي : عرض كردم تحصيلاتم را در مقطع ارشد در دانشگاه تهران گذراندم وحتي سابقه  تدريس دراين دانشگاه را دارم، ولي چون توسط تربيت معلم بورسيه شدم ، وابستگي من به آنجا بيشتر است. هرچند كه شخصاً براي تدريس در دانشگاه تهران نيز مشكلي ندارم.

  سؤال سوم : وضعيت و جايگاه فعلي مشاوره را در ايران چگونه مي بينيد؟

      دكتر ثنايي : اگر منظورتان خود رشته باشد، وضعيت مناسبي دارد البته نبايد منسب را معادل عالي بگيريم. واگر منظورتان تربيت مشاور باشد، در مقايسه با كشورهاي آسيايي، شوروي سابق و حتي بعضي از كشورهاي اروپايي خوب عمل كرده ايم. هرچند در مقايسه با آمريكا، كانادا و اروپاي غربي به روز نيستيم.

    مادر زمينه ي مشاوره بعد از جنگ پيشرفتمان آنچنان كه بايد نبوده و روال تقريباً يكنواختي راطي كرده ايم. البته در مجموع بد نيستيم و پيشرفت هايي نيز داشتيم.

  سؤال چهارم: شما دروسي را كه در رشته ي مشاوره تدريس مي شوند، كافي مي دانيد؟چه سازماني اين دروس را مشخص مي كنند؟

       دكتر ثنايي : دروس مشاوره در شوراي عالي برنامه ريزي مشاوره به سرپرستي دكتر نوراني پور از اساتيد دانشگاه شهيد بهشتي، دكتر احمدي از دانشگاه اصفهان، دكتر شفيع آبادي از دانشگاه علامه و خود بنده و با حكم شوراي انقلاب فرهنگي تنظيم مي شوند. اين دروس براي مقطع كارشناسي، كارشناسي ارشد، در4 رشته و دكتري در 1 رشته برنامه ريزي مي شوند واين دروس تا امروز نيز تقريباً ثابت مانده اند.فقط تغييراتي اندك درآنها ايجاد شده است. براي اضافه شدن دروس مقررات اجازه نمي دهد چون در اين صورت بايد درسي را حذف كنيم و كم و زياد كردن واحد ها نياز به بودجه دارد. البته امروزه با توقف كار شوراي انقلاب فرهنگي تغيير دروس و برنامه به عهده ي دانشگاه و دانشكده گذاشته شده است ودر قالب پيشنهاد بررسي و در صورت امكان تصويب مي شود. به عنوان مثال، بنده درس مشاوره ي چند فرهنگي را در حال حاضر به دانشگاه تربيت معلم پيشنهاد داده ام كه در حال بررسي است.

  سؤال پنجم : هم اكنون زمزمه هايي مبني بر افزايش ظرفيت كارشناسي ارشد تا 3يا4 ؟  شنيده مي شود، به نظر شما اين كار اصولي است وآن را درست مي دانيد؟

       دكتر ثنايي : البته در اين رابطهپاسخ منطقي نمي توان داد وبه نياز جامعه و تقاضا براي جذب فارق التحصيلان رشته ي مشاوره و كيفيت آموش بر مي گردد. در حال حاضر فارق التحصيلان زيادي در اين رشته و تا مدرك دكتري مشغول به كاروتدريس هستند و اين افزايش ظرفيت به لحاظ تأمين هيئت علمي ونيز براي پيشرفت خود رشته مناسب است البته به شرطي كه اين افزايش كميت به كيفيت آموزش و تربيت مشاوران ماهر لطمه وارد نكند.

  سؤال ششم : اگر شاور يا روانشناسي كارش را به خوبي انجام ندهد وازاصول تخطي كند، چه كسي مسئول رسيدگي به اين موارد در شكايات مراجعان است؟

    دكتر ثنايي : اين موارد در سازمان روانشناسي و مشاوره و در بخش كميسيون تخلفات رسيدگي مي شود كه بيشتر به امور و كارهاي غير اخلاقي افراد خطا كار و نيز ويزيت هاي سنگين آنها مي پردازد. ولي در مورد اين كه مشاوري كار خود را آنطور كه بايد بدهد، مي دهد يا نه، بحث جدايي است واين امر به وجدان كاري فرد برمي گرددو پاسخگوي اصلي اين موارد وجدان مشاور است.

 سؤال هفتم : در مورد خودشناسي كه از مفاهيم مهم در مشاوره است ، صحبت كنيد.

  دكتر ثنايي :     ذات نايافته از هستي بخش     

                      كي تواند باشد هستي بخش

ما اگر خودمان راه را گم كره باشيم ، نمي توانيمبه كسي كمك كنيم. براي رسيدن به خودشناسي فرد بايد در وهله ي اول بخواهد  كه به خودشناسي برسد. من خودم در كلاسهاي خانواده به دانشجويانم مي گويم اگر مي خواهيخودت را بشناسي ، خانواده اي را بشناس، در ارتباطات و گروه ها شركت كن. ببين كجا ودر دامان چه كساني بزرگ شده اي. البته از نظر روانكاو انسان براي خودشناسي به روان كاوي نياز دارد.

خود شناسي راه درازي دارد كه بايد طي شود . . .

 سؤال هشتم: به عنوان سؤال آخر چه توصيه اي براي دانشجويان رشه ي مشاوره داريد؟

  دكتر ثنايي : اگر مي خواهند مشاور خوبي بسازند، بايد خود ا بسازند و اطلاعات خود را افزايش دهند. بايد از استادانشان انتظار كا بيشتر داشته باشند. به صورت عملي فرآيند مشاوره را تمرين كنند وبياموزند و در يك كلام به رشته وفادار باشند وعلاوه بر خودسازي قدمي هم براي پيشرفت رشته ي خود بردارند

  نه دانشجو و نه استاد نبايد بي تفاوت باشند. هم دانشجو وهم استاد بايد به رسالت حرفه اي خود پايبند باشند. ما در حال حاضر در رشته ي مشاوره به نسبت بعضي رشته ها، تعداد مجله ي بسيار كمي داريم، ما فقط دو نشريه ي جانان مشاوره ومشاوره ي شغلي داريم به نظر من در اين رشته عده اي فقط به تنه ي مشاوره چسبيده اند وتمايلي به رشد آن ندارند واز خود مايه نمي گذارند. شما به عنوان دانشجو وظيفه داريد اگر استادي فعاليت نمي كند، در جلسات شركت نمي كند، او را به تحرك واداريد وبه سمت وسوي فعاليت و تحقيق بكشانيد واگر استادي همت مي كند و فعاليت دارد ، بايد از او تقدير و تجليل كنيد.

مشاوره دو رسالت دارد؛ شخصي : اينكه فرد خودش را بسازد  ومشاور خوب و شايسته اي بشود و حرفه اي : يعني تلاش برا ي بهتر شدن رشته، كه استاد دكتر شفيع آبادي مثال خوبي در اين زمينه هستند وبه پيشرفت مشاوره كمك زيادي نمودند.

- آقاي دكتر ممنون از اينكه وقتتان را در اختيار ما قرار داديد.

- خواهش مي كنم، خوشحال شدم كه اين افتخار نصيب من شد كه در خدمت شما باشم.